Oekraïners doen ook mee, maar wel een beetje anders

Er verblijven tegen de 1000 vluchtelingen uit Oekraïne in Utrecht. Bij gastgezinnen, in hotels, in kleinschalige noodopvang en sinds kort in het Provinciehuis en een opvangboot aan de Keulsekade. Inmiddels zijn er verschillende (in)formele netwerken opgezet waardoor mensen en organisaties elkaar weten te vinden en Oekraïners (ook) mee kunnen doen aan verschillende activiteiten. Zo wordt er Engelse lesgegeven door de Volksuniversiteit, gaan mensen via Welkom in Utrecht naar concerten of op excursies en oefenen ze Engels met native speakers. Initiatieven van Oekraïners zelf worden gefaciliteerd door samenwerkingspartners zoals Vital’nya (Oekraïens voor woonkamer), een organisatie die door vrijwilligers is opgezet op de locatie ANNE.

Vluchtelingen uit Oekraïne hebben een heel andere uitgangspositie dan ontheemden uit andere landen. Ze kunnen zonder visum naar Nederland reizen en hoeven daarom ook geen asiel aan te vragen om hier te kunnen verblijven. Bovendien mogen ze hier werken in loondienst zonder de tewerkstellingsvergunning die andere buitenlandse werknemers wel nodig hebben. Daar maken veel Oekraïners gebruik van; een flink aantal heeft werk gevonden.

Nog een verschil met andere vluchtelingen is dat de opvang wordt geregeld door de lokale overheid – dus niet door het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Bovendien krijgen ze leefgeld om te kunnen voorzien in de nodige boodschappen (anders dan mensen in de noodopvang van het COA bijvoorbeeld).

Omdat Oekraïners er veelal vanuit gaan dat ze teruggaan naar Oekraïne zodra het veilig (genoeg) is, is er op dit moment weinig behoefte aan Nederlandse les. Engelse les is wel erg populair. Een aantal doet mee aan de reguliere lessen op Plan Einstein en er is speciaal een Oekraïense docente aangesteld op de locatie ANNE waar veel Oekraïners dagelijks kunnen samenkomen (zie ook dit bericht van RTVUtrecht). In ANNE houdt ook de Conversation Club huis, die is opgezet door Welkom in Utrecht met Vital’nya zodat tientallen native speakers uit Groot-Brittannië en de Verenigde Staten nu alweer een paar maanden op vrijwillige basis Engels oefenen met Oekraïners. En op de opvanglocatie Zeehaenkade geeft een gepensioneerde docente op vrijwillige basis Engelse les aan een groep vrouwen.

Daarnaast hebben honderden Oekraïners via Welkom in Utrecht kunnen genieten van klassieke concerten, bijvoorbeeld in TivoliVredenburg (onder andere van het Promenade Orkest en het Toonkunstkoor) en de Sint Willibrordkerk. Oekraïners gaan mee met excursies zoals naar Molen De Ster, kunnen aansluiten bij tennissen en bij barbecues waar ze anderen kunnen ontmoeten.

Meer activiteiten en verbindingen staan op stapel. Er zijn goede netwerken opgebouwd, veel Oekraïners hebben meer rust gevonden na hun vlucht en staan daardoor open voor nieuwe dingen. We kunnen ze inmiddels beter bereiken door de meer centrale opvanglocaties, waardoor er meer mogelijkheden zullen komen. Zeker ook vanwege de houding van Utrecht: het is hartverwarmend te merken hoeveel bewoners en organisaties iets willen betekenen voor deze vluchtelingen.