De Toekomst Academie

Drie jaar geleden nam André Wijnholds (directeur van Camas IT) deel aan een werkgeversbijeenkomst over de integratie van nieuwkomers in het Nederlandse bedrijfsleven. Camas IT had op dat moment slechts één nieuwkomer in dienst. Dat kon en moest beter, vond Wijnholds. Samen met New Dutch Connections zette hij niet lang daarna een Toekomst Academie op in zijn bedrijf.

Geïnspireerd door de bijeenkomst ging Wijnholds onderzoeken of Camas IT kon investeren in een integratietraject voor nieuwkomers. Dat kon! Afgelopen jaar vond – in samenwerking met New Dutch Connections (NDC) - de eerste Toekomst Academie plaats voor softwareontwikkelaars. Zes van de negen deelnemers kregen na een trainingsprogramma van twaalf weken een opleidingstraject binnen het bedrijf aangeboden. Vandaag, zes maanden later, hebben zij alle zes een vaste baan gekregen. Een tweede Toekomst Academie volgde in april dit jaar. Hoe was dit succes mogelijk? Organisatoren en deelnemers vertellen erover.

Mensen zijn allemaal gelijk, behalve hun omstandigheden
‘Met dit boek is het voor mij allemaal begonnen,’ vertelt Wijnholds in het kantoor van Camas IT in Harderwijk. Voor hem op tafel ligt het boek ‘Hoe ik talent voor het leven kreeg’ van de Iraakse schrijver Rodaan Al Galidi. ‘Toen ik dat las, was ik al een tijdje aan het nadenken over mogelijkheden om met Camas IT bij te dragen aan de integratie van nieuwkomers. Maar nieuwkomers waren voor mij altijd ‘vluchtelingen’ of wel hulpbehoevende mensen met wie je medelijden moet hebben. Niet als mensen met talenten en unieke vaardigheden; mensen zoals jij en ik.

Door dit boek veranderde dat. Wij mensen zijn allemaal gelijk, behalve onze omstandigheden.’ Met het boek van Al Galidi in zijn achterhoofd bezocht hij kort daarna een try-out van Future Citizens in Theaterhuis de Berenkuil. Daar maakte hij kennis met het werk van NDC: ‘Ik vond de voorstelling heel indrukwekkend. Na afloop was ik direct op de oprichters Bright Richards en Margriet Schuurman, afgestapt. Dit was namelijk precies waarnaar ik op zoek was. Een week later zaten ze hier aan tafel en vertelden ze over de Toekomst Academie. Ik zag een Toekomst Academie binnen Camas IT direct voor ogen

De obstakels
In de weken daarna selecteerden NDC en enkele gemeentes negen statushouders voor de eerste Camas IT Toekomst Academie. Allemaal hadden ze een IT- of wiskundeachtergrond en de vurige wens te leren programmeren. Ahmed Kapoli uit Syrië was één van hen. Van zijn contactpersoon bij de gemeente Ede-Wageningen had hij over de Toekomst Academie gehoord en wist toen meteen dat hij die kans wilde aangrijpen. Ahmed: ‘Ondanks dat ik jarenlang als dataspecialist in Tripoli had gewerkt, kon ik in Nederland moeilijk een baan als IT’er vinden. Ik had geen netwerk en kon alleen online op vacatures solliciteren. Zelden werd ik voor een gesprek uitgenodigd en als dat al gebeurde, bleek de taal een te grote barrière.’ Ook software developer Suhail Al-Absi uit Jemen herkent dit. Hij woont sinds 2019 met zijn gezin in Zeewolde en nam afgelopen jaar ook deel aan de Toekomst Academie. Voordat de oorlog in zijn land uitbrak had hij een bachelor in Informatica behaald en werkte hij al tien jaar als systeemontwikkelaar. Toch was dit voor de meeste IT-bedrijven in Nederland niet genoeg om hem uit te nodigen, vertelt hij: ‘De grootste obstakels bij het vinden van werk als ICT’er waren de taal en een gat van bijna tien jaar op mijn CV. Daarbij was mijn bachelor Computer Science gewaardeerd op HBO-niveau, maar omdat het geen Nederlandse opleiding is, vinden de meeste bedrijven dit minder waard. Zonder de Toekomst Academie had ik denk ik nooit een goede kans op een baan in de ICT gemaakt.’

De buddy’s
In april 2022 startte de Toekomst Academie onder leiding van NDC met een matchingsbijeenkomst. Iedere deelnemer werd gekoppeld aan een buddy vanuit Camas IT of zusteronderneming Perspectief. ‘Dit matchen was volledig in handen van NDC,’ vertelt Wijnholds. ‘Ze hadden van alle buddy’s en deelnemers een uitgebreid persoonlijk profiel met gegevens over hun leeftijd, woonplaats, gezinssituatie en favoriete hobby’s. De buddy’s zouden de deelnemers vanaf de zijlijn gaan begeleiden bij hun training en helpen bij hun zoektocht naar zelfstandigheid. En ook uitleg geven over hoe het bedrijfsleven in Nederland functioneert en wat er van een werknemer wordt verwacht. Voor veel deelnemers was dit compleet nieuw, omdat de hiërarchie in de landen waar zij vandaan komen vaak heel anders is.’

Een briefje van € 50
Ahmed werd gekoppeld aan Peter van den Berg, commercieel adviseur bij Perspectief. Hoewel ze elkaar niet dagelijks spraken, was Peters hulp en begeleiding heel belangrijk voor hem, vertelt hij. ‘We hadden een goede klik en ik heb veel van hem geleerd. Zeker over de Nederlandse cultuur. Peter is ook een keer bij mij thuis geweest, en toen heb ik voor hem gekookt.’

Het begeleiden van de deelnemers was niet alleen voor de nieuwkomers maar ook voor de buddy’s een belangrijk leerproces, zegt Wijnholds: ‘Ik weet nog heel goed dat Bright tijdens een trainingssessie voor de buddy’s aan de zaal vroeg of iemand € 50, voor hem te leen had. Een van onze werknemers reikte hem toen € 50 aan, waarna Bright dat briefje voor haar neus verfrommelde, op de grond gooide en erop stampte. Iedereen in de zaal was doodstil. Toen pakte Bright het briefje weer op en vroeg aan de vrouw die hem dat briefje had gegeven: ‘Wil je het nog terug? Nee? Hoezo niet? Het is nog precies evenveel waard als toen je het mij gaf. Het is nu alleen verkreukeld en een beetje vies, maar de waarde ervan is onveranderd.” En dit geldt ook voor iedere vluchteling die naar Nederland komt, legde hij toen uit. Hij is beschadigd door wat hij heeft meegemaakt en zijn kleren zijn misschien vuil en kapot, maar hij is nog steeds even waardevol als voordat hij vluchtte. Ook zijn talenten zijn nog allemaal aanwezig. Daar moeten we oog voor hebben, en onze blik niet laten vertroebelen door medelijden met ze te hebben. Ga ze als gelijke tegemoet en zie ze zoals ze echt zijn. Dat moment heeft veel indruk gemaakt op de buddy’s en hun kijk op nieuwkomers goed veranderd.’

Werken en taalles
Na de matchingsbijeenkomst begon het twaalf weken durende trainingstraject. ‘Iedereen wilde direct aan de slag’, vertelt Wijnholds. ‘Ze stonden te trappelen om hun codes te krijgen waarmee ze gingen leren programmeren. Aan het einde van het trainingstraject presenteerden alle deelnemers tijdens een talentenmarkt een project waaraan zij hadden gewerkt.’ Dat de niveauverschillen tijdens de presentaties goed zichtbaar waren, vond Wijnholds niet doorslaggevend voor de selectie van een vervolgtraject. ‘Het doel van de Toekomst Academie is vooral om te kijken naar het leervermogen van de deelnemers. Wie willen werkelijk nieuwe dingen leren en zichzelf ontwikkelen? En wie staan er open voor nieuwe ervaringen en contacten? Van de negen deelnemers bleven er zes over. In september begonnen Ahmed en Saheil samen met vier andere deelnemers onder begeleiding van een vaste trainer aan een intensief opleidingstraject van zes maanden. Daarbij stond leren werken centraal. Vier dagen in de week werkten ze samen of zelfstandig aan lopende IT-projecten en naast hun opleiding tot IT’er krijgen ze ook een dag in de week Nederlandse les.’

Vaste baan
Nu, een half jaar later, is hun opleiding afgerond en hebben ze alle zes een vaste baan als developer of tester aangeboden gekregen. ‘Ik ben heel blij en dankbaar dat ik hier ben’, zegt Ahmed. ‘Nederland is mijn nieuwe thuis geworden. Hier woon en werk ik. En mijn nieuwe collega’s voelen als familie.’ Suheil vertelt dat hij dankzij de Toekomst Academie zijn leven teruggekregen heeft. ‘In Jemen was ik ooit gelukkig en hield ik van mijn werk. Na mijn vlucht voor de oorlog verloor ik alles, mijn huis, mijn familie, mijn vrienden en mijn toekomst 

In Nederland dacht ik alleen nog maar aan mijn kinderen. Alles wat ik deed, was voor hen. En nu heb ik dankzij Camas IT zelf ook weer een toekomst.’ Wijnholds: ‘Dit is waarvoor we het doen.’

Schrijf je in voor de nieuwsbrief