De kunst van het erbij horen, the art of belonging

Jin woont nu 5,5 jaar in Nederland. Afgelopen zomer startte hij een AIR programma (Artist in Residence) bij De Voorkamer. Over dit kunstproject ‘The art of belonging’, de kunst van het erbij horen, vertelt hij.

De kracht van kunst is ruimte geven
In zijn programma bood Jinxiao Zhou (Jin) verschillende workshops aan, waarin hij samen met de deelnemers op zoek ging naar wat een gevoel van verbondenheid geeft. Dat deden zij door middel van creatief schrijven en het schrijven van verschillende vormen van brieven, Voorwaarde daarvoor was een ’safe space’, een veilige plek. Want de deelnemers werden ook uitgenodigd om een brief aan zichzelf te schrijven. Die hoefden zij niet hardop aan elkaar voor te lezen of te delen, maar iemand kon wel vertellen wat het schrijven van deze brief met hun persoonlijk had gedaan. Veel briefschrijvers deden dat, en gaven aan dat deze veilige plek hun de ruimte had gegeven om in alle vrijheid te kunnen schrijven. Jin: ‘Dat is de kracht van kunst: ruimte geven.’

Emoties lezen
In het begin had Jin de structuur van de workshops nog niet helder. De groep startte rustig, een keer in de twee weken waren er workshops. Gaandeweg gaven de reacties van de deelnemers een bepaalde richting aan vorm en inhoud. Zo werden er ook nieuwe elementen uit de performance art ingebracht. En was er een oefening waarbij de deelnemers aandachtig elkaars bewegingen volgden en daar verslag van uitbrachten. Kunnen we elkaars emoties zonder taal lezen? Ja dus! Elkaar aandacht en gezelschap geven en dat met elkaar delen, is erg waardevol. Het raakt aan je gevoel van ‘erbij horen.’

Mooie momenten
Nieuwsgierigheid en veerkracht zijn sleutelwoorden voor Jin. Hij vertelt over een oudere deelnemer uit Myanmar die liever tekent en schildert dan schrijft en - ondanks zijn drukke leven - de tijd vond om op zijn een eigen wijze mee te doen met het project. Jin: ‘Hoe zwaar je leven ook is, er kunnen altijd mooie momenten gecreëerd worden.’ Opvallend veel Oost-Aziatische mensen deden mee aan de workshops. In de Nederlandse kunstwereld zijn zij niet goed vertegenwoordigd. Jin: ‘ik ben waarschijnlijk de eerste Oost-Aziatische kunstenaar bij De Voorkamer. Het was geen onderwerp van gesprek, maar het viel mij op.’

Voorleesproject
Hoe kun je je thuis voelen ‘in de tussentijd’ of als je ‘tussen twee culturen’ leeft. Wat heb je als bewoner van een azc wonen nodig om je thuis of verbonden te voelen? ‘Reading for well being’ is een Plan Einstein-activiteit waarbij groepjes studenten samen met azc-bewoners korte verhalen lezen en daar met elkaar over praten. Voor de mensen die hieraan meedoen zijn dat fijne momenten in een veilige setting. Dit voorleesproject startte een paar jaar geleden met een enthousiaste Engelstalige literatuurdocente die een tijdje in Utrecht werkte. Haar methode wordt nog steeds gebruikt. En het heeft overeenkomsten met het werk van Jin. Herkent hij dat ook en zou dit ook met zijn werk kunnen? Jin: ‘zoiets lukt altijd alleen als je het met hart en ziel doet.’

Schrijf je in voor de nieuwsbrief